Categories

Πως να ζήσεις πριν πεθάνεις – Ομιλία Steve Job’s 2005

 

Στα 15 λεπτά  ”αφήγησης” του μπροστά στο κοινό του Stanford Univercity το 2005, ο Jobs παραδέχτηκε ότι «αυτή είναι η πιο κοντινή επαφή που είχα ποτέ σε επίπεδο αποφοίτησης από κολέγιο,” πριν προχωρήσει με «τρεις ιστορίες” του για το πώς κατάφερε να κινείται πάντα μπροστά και να εξελίσσεται.

Παρακάτω είναι το πλήρες κείμενο της ομιλίας του Jobs, όπως δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ:

 

Είναι τιμή μου που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας στην τελετή αποφοίτησής σας από ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου.
Ποτέ δεν αποφοίτησα από αυτό το κολέγιο, και για να πούμε την αλήθεια, αυτή είναι η πιο κοντινή επαφή που είχα ποτέ σε επίπεδο αποφοίτησης από κολέγιο.
Σήμερα θέλω να σας πω τρεις ιστορίες για τη ζωή μου. Αυτό είναι όλο. Δεν είναι μεγάλη υπόθεση. Απλά τρεις ιστορίες…

 

Η πρώτη ιστορία είναι για τη σύνδεση των σημείων – connecting the dots

Παράτησα το Κολέγιο Reef μετά τους πρώτους 6 μήνες, αλλά μετά κάθισα παρόλα αυτά για άλλους 18 μήνες, ώσπου τα παράτησα εντελώς. Η ερώτηση είναι, γιατί λοιπόν τα παράτησα?

Όλα ξεκίνησαν πριν καν γεννηθώ. Η βιολογική μου μητέρα ήταν μία νέα, ανύπαντρη μεταπτυχιακή φοιτήτρια, και αποφάσισε να με δώσει για υιοθεσία. Αισθανόταν πολύ έντονα ότι θα έπρεπε να με δώσει για υιοθεσία σε απόφοιτους πανεπιστημίου, οπότε όλα ήταν κανονισμένα για μένα, να με υιοθετήσει ένας δικηγόρος και η γυναίκα του. Μόνο που όταν γεννήθηκα, εκείνοι αποφάσισαν την τελευταία στιγμή ότι τελικά επιθυμούσαν κορίτσι αντί για αγόρι.
Έτσι οι γονείς μου, οι οποίοι βρίσκονταν στην λίστα αναμονής, δέχτηκαν ένα τηλεφώνημα αργά την νύχτα από την υπηρεσία υιοθεσίας ρωτώντας τους: ” Έχουμε μία απροσδόκητη γέννηση ενός αγοριού, Σας ενδιαφέρει;” και εκείνοι είπαν: “Βεβαίως!” Μετέπειτα η βιολογική μου μητέρα διαπίστωσε ότι η μητέρα μου δεν είχε ποτέ αποφοιτήσει από πανεπιστήμιο και ότι ο πατέρας μου δεν είχε τελειώσει ούτε το λύκειο και έτσι αρνήθηκε να υπογράψει τα χαρτιά υιοθεσίας. Συμφώνησε εντέλει, μετά από μερικούς μήνες όταν οι γονείς μου της υποσχέθηκαν ότι κάποια στιγμή στο μέλλον θα με έστελναν στον πανεπιστήμιο για να αποκτήσω ανώτατη μόρφωση.

Και έτσι έγινε. 17 χρόνια αργότερα πήγα στο Πανεπιστήμιο. Αλλά αφελέστατα επέλεξα ένα πανεπιστήμιο, το οποίο ήταν σχεδόν όσο ακριβό είναι το Stanford, και έτσι όλες οι οικονομίες της σκληρά εργαζόμενης οικογένειας μου πήγαιναν στα δίδακτρα μου. Μετά από 6 μήνες, δεν μπορούσα να διακρίνω την αξία σε όλο αυτό. Δεν είχα την παραμικρή ιδέα για το τι ήθελα να κάνω στην ζωή μου, και κατά πόσο το πανεπιστήμιο θα με βοηθούσε στο να το ανακαλύψω..Και έτσι βρισκόμουνα σε μία φάση της ζωής μου όπου ξόδευα όλα τα χρήματα τα οποία μάζευαν οι γονείς μου σε ολόκληρη την ζωή τους. Έτσι αποφάσισα να τα παρατήσω και να εμπιστευτώ το ένστικτο μου, που μου έλεγα ότι ΟΛΑ θα πάνε καλά. Ήταν αρκετά τρομακτικά στην αρχή, αλλά κοιτάζοντας πίσω, ήταν μία από τις καλύτερες αποφάσεις που έχω πάρει ποτέ στην ζωή μου.

Την στιγμή που τερμάτισα την φοίτηση μου στο Πανεπιστήμιο, μπορούσα να σταματήσω να παρακολουθώ τις υποχρεωτικές τάξεις/classes μαθημάτων οι οποίες δεν με ενδιέφεραν, και να ξεκινήσω την παρακολούθηση σε εκείνα που έβρισκα πραγματικό ενδιαφέρον.
Δεν ήταν όλα τόσο ρομαντικά. Δεν είχα  δικό μου δωμάτιο (dorm room, όπως αποκαλούνται τα δωμάτια εστίας, που ανήκουν στα πανεπιστήμια), έτσι αναγκαζόμουν να κοιμάμαι στο πάτωμα του δωματίου ενός φίλου μου. Επέστρεφα μπουκάλια coca cola’s για να συγκεντρώνω 5$ και να μπορώ να αγοράζω φαγητό, και περπατούσα 7 χιλιόμετρα μέσα στην πόλη κάθε Κυριακή βράδυ για να τρώω ένα καλό γέυμα, έστω και μία φορά την εβδομάδα, στο Hare Krishna temple. Τη λάτρευα αυτή την συνήθεια. Και πολλά από αυτά που συνάντησα ακολουθώντας την περιέργεια και το ένστικτο μου, τελικά αποδείχθηκαν ανεκτίμητα στην συνέχεια. Αφήστε με να σας δώσω ένα παράδειγμα:

Το Πανεπιστήμιο Reed την συγκεκριμένη περίοδο, πρόσφερε, ίσως την καλύτερη, διδασκαλία καλλιγραφίας, σε ολόκληρη την χώρα. Μέσα στο campus του πανεπιστημίου, κάθε έντυπο, και poster, κάθε ταμπέλα και κάθε σχέδιο, ήταν εντυπωσιακά και καλλιγραφικά γραμμένο. Επειδή είχα σταματήσει την φοίτηση μου, και επειδή δεν ήμουνα υποχρεωμένος πλέον να παρακολουθώ τα κανονικά μαθήματα, αποφάσισα να παρακολουθήσω αυτό το τμήμα που αφορούσε την διδασκαλία καλλιγραφίας, για να μάθω πως μπορώ να τα κάνω και εγώ όλα αυτά που έβλεπα τριγύρω μου. Έμαθα για τις serif και τις san serif γραμματοσειρές, πως να προσαρμόζω και να μεταβάλλω την ποσότητα του χώρου και των κενών μεταξύ των διαφορετικών συνδυασμών γραμμάτων, καθώς και το τι κάνει σπουδαία την κάθε τυπογραφία. Ήταν πολύ όμορφη, ιστορική και καλλιτεχνικά εκλεπτυσμένη διαδικασία, κατά έναν τρόπο τον οποίο η επιστήμη δεν μπορεί να συλλάβει, και το βρήκα εξαιρετικά εντυπωσιακό.

Τίποτα από αυτά φυσικά δεν μου έδωσε καμία ελπίδα, για την εφαρμογή τους στην πράξη, σε ότι αφορούσε την ζωή μου. Αλλά 10 χρόνια αργότερα, όταν σχεδιάζαμε τον πρώτο Macintosh υπολογιστή, τότε μου ήρθαν ξανά όλα στο μυαλό. Και τις γνώσεις μου αυτές τις χρησιμοποίησα όλες στον σχεδιασμό του Mac. Ήταν ο πρώτος υπολογιστής με όμορφο typography. Αν δεν παρακολουθούσα ποτέ αυτό το μάθημα τότε στο πανεπιστήμιο, το Mac δεν θα είχε ποτέ πολλαπλές γραμματοσειρές ή γραμματοσειρές με αναλογικά διαστήματα. Και καθώς τα Windows απλά αντέγραψαν το Mac, είναι πολύ πιθανό ότι οποιοσδήποτε προσωπικός υπολογιστής δεν θα τα είχε όλα αυτά. Αν δεν παρατούσα το πανεπιστήμιο, δεν θα παρακολουθούσα ποτέ τα μαθήματα καλλιγραφίας, και οι προσωπικοί υπολογιστές μπορεί να μην είχαν ποτέ αυτό το φανταστικό typography που έχουν σήμερα. Βέβαια ήταν πιθανόν να ένωνα κάπως τα σημεία, κάποια στιγμή, κοιτώντας το μέλλον, κατά την διάρκεια την κανονικής μου φοίτησης στο πανεπιστήμιο. Αλλά ήταν πολύ, πολύ ξεκάθαρο, κοιτάζοντας πίσω 10 χρόνια αργότερα.

Από την άλλη, δεν μπορείς να συνδέσεις τα σημεία κοιτάζοντας μπροστά. μπορείς μόνο να τα συνδέσεις κοιτάζοντας πίσω. Οπότε πρέπει απλά να εμπιστευτείς το γεγονός ότι αυτά τα σημεία θα ενωθούν κάποια στιγμή στο μέλλον. Πρέπει να έχεις εμπιστοσύνη σε κάτι – στο ένστικτο σου, στην μοίρα, στην ίδια τη ζωή, στο κάρμα, σε οτιδήποτε. Αυτή η προσέγγιση δεν με απογοήτευσε ποτέ, και έκανε όλη την διαφορά στην ζωή μου. 

Η Δεύτερη ιστορία μου είναι για την αγάπη και την απώλεια.

Ήμουνα τυχερός – βρήκα τι αγαπάω να κάνω, αρκετά νωρίς στην ζωή μου. Ο Woz και εγώ ξεκινήσαμε την Apple στο garaze του πατέρα μου, όταν ήμουν 20. Δουλεύαμε πολύ σκληρά, και σε 10 χρόνια η Apple είχε μεγαλώσει και είχε εξελιχθεί, από τους δυό μας σε ένα ένα γκαράζ, σε μία εταιρία 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων με πάνω από 4000 εργαζόμενους. Είχαμε μόλις κυκλοφορήσει το τελειότερο μας δημιούργημα – τον Macintosh – ένα χρόνο νωρίτερα, και είχα πατήσει μόλις τα 30. Και μετά απολύθηκα. Πως μπορείς να απολυθείς από μία εταιρία που ο ίδιος ξεκίνησες; Ε, λοιπόν όσο η Apple μεγάλωνε, προσλάβαμε κάποιον, τον οποίο προσωπικά πίστευα ως ταλαντούχο, για να διευθύνει την εταιρία μαζί μου, και για τον πρώτο χρόνο περίπου τα πράγματα πήγαιναν καλά. Στην πορεία όμως τα οράματα μας για το μέλλον ήρθαν σε αντίθεση και τελικά βρεθήκαμε σε ρήξη. Όταν συνέβη αυτό, το Διοικητικό Συμβούλιο πήρε το μέρος του. Οπότε εγώ στα 30 μου βρέθηκα εκτός. Και πολύ δημοσίως εκτός. Ότι ήταν στο επίκεντρο της εστίασης και του ενδιαφέροντος ολόκληρης της ζωή μου εξαφανίστηκε, και αυτό ήταν καταστροφικό.

Πραγματικά δεν ήξερα τι να κάνω για μερικούς μήνες. Ένιωσα ότι είχα απογοητεύσει όλους τους επιχειρηματίες της προηγούμενης γενιάς – ότι είχα παραδώσει την σκυτάλη, όπως μου είχε δοθεί και εμένα.
Συναντήθηκα με τον David Packard και τον Bob Noyce και προσπάθησα να απολογηθώ που τα είχα κάνει τόσο θάλασσα. Ήμουνα μία μεγάλη δημόσια αποτυχία, και είχα σκεφτεί ακόμα και να εξαφανιστώ εντελώς. Αλλά κάτι σίγα σιγά ξεκίνησε να με καθησυχάζει – Ότι ακόμα αγαπούσα ότι έκανα.  Η σειρά των γεγονότων στην Apple δεν είναι αλλάξει ούτε λίγο. Με είχα απορρίψει, αλλά ήμουνα ακόμα ερωτευμένος. Και έτσι αποφάσισα να ξεκινήσω από την αρχή.

Δεν το είχα δει τότε, αλλά αποδείχθηκε ότι η απόλυση μου από την Apple ήταν ότι καλύτερο μπορούσε να μου έχει συμβεί. Η βαρύτητα του να είμαι πετυχημένος είχε αντικατασταθεί από το να είμαι πάλι στην αρχή, λιγότερο σίγουρος για το οτιδήποτε.  Με απελευθέρωσε για να εισαχθώ στην πιο δημιουργική περίοδο της ζωής μου.

Κατά τα επόμενα 5 χρόνια, ξεκίνησα μία εταιρία με το όνομα NeXT, μία ακόμα εταιρία με το όνομα Pixar, και ερωτεύτηκα μία καταπληκτική γυναίκα ή οποία θα γινόταν αργότερα γυναίκα μου. Η Pixar συνέχισε με το να δημιουργήσει την πρώτη παγκοσμίως ταινία κινουμένων σχεδίων, το Toy Story, και είναι σήμερα, το πιο επιτυχημένο studio κινούμενων γραφικών στον κόσμο. Σε μία αξιοσημείωτη τροπή των γεγονότων, η Apple αγόρασε την NeXT, εγώ επέστρεψα στην Apple, και η τεχνολογία που αναπτύξαμε στην NeXT, είναι στην καρδιά της υπάρχουσας αναγέννησης της Apple. Και η Laurence και εγώ έχουμε μία υπέροχη οικογένεια.


Είμαι αρκετά σίγουρος ότι τίποτα από όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί αν δεν είχα απολυθεί από την Apple.
Ήταν ένα “κακής γεύσης φάρμακο” αυτό τότε, αλλά πιστεύω ότι ο ασθενής το χρειαζόταν.

Μερικές φορές η ζωή σε χτυπάει στο κεφάλι με ένα τούβλο. Μην χάνεις την πίστη σου. Είμαι πεπεισμένος ότι το μόνο πράγμα που με έκανε να προχωρήσω ήταν ότι αγαπούσα αυτό που έκανα.

Πρέπει να βρεις αυτό που αγαπάς. Και αυτό ισχύει τόσο για την δουλειά σου όσο και για τους συντρόφους σου. 

Η δουλειά σου πρόκειται να καλύψει ένα μεγάλο μέρος της ζωής σου, και ο μόνος τρόπος να είσαι πραγματικά ικανοποιημένος είναι να κάνεις αυτό που πιστεύεις ότι είναι “σπουδαία δουλειά”. Και ο μόνος τρόπος να κάνεις μία σπουδαία δουλειά είναι να αγαπάς αυτό που κάνεις. Αν δεν το έχεις βρει ακόμα, συνέχισε να ψάχνεις. Μην συμβιβάζεσαι. Όπως με όλα τα ζητήματα της καρδιάς, όταν το βρεις θα το καταλάβεις. Και όπως κάθε υπέροχη σχέση, απλά γίνεται όλο και καλύτερη όσο περνάνε τα χρόνια. Γι’αυτό συνέχισε να ψάχνεις μέχρι να το βρεις. Μην συμβιβάζεσαι.

 

Η τρίτη μου ιστορία είναι για τον θάνατο

Όταν ήμουνα 17, είχα διαβάσει ένα απόφθεγμα που πήγαινε κάπως έτσι: ” Αν ζεις την κάθε μέρα σαν να ήταν η τελευταία, κάποια στιγμή θα βγεις σίγουρα σωστός” . Μου έκανε τόσο μεγάλη εντύπωση, και από τότε, για τα τελευταία  33 χρόνια, κοιταζόμουν στον καθρέπτη κάθε πρωί και ρωτούσα τον εαυτό μου: “Αν σήμερα ήταν η τελευταία μου μέρα, θα έκανα αυτό που πρόκειται να κάνω σήμερα?” Και κάθε φορά που η απάντηση ήταν όχι για πολλές μέρες στην σειρά, τότε ήξερα ότι πρέπει να αλλάξω κάτι.

Σκεπτόμενος ότι σύντομα θα είσαι νεκρός είναι το πιο δυνατό εργαλείο που έχω συναντήσει ποτέ και το οποίο με έχει βοηθήσει να κάνω τις μεγαλύτερες επιλογές στην ζωή μου. Επειδή σχεδόν τα πάντα – όλες οι εξωτερικές προσδοκίες, όλη η υπερηφάνεια, όλοι οι φόβοι της ντροπής ή της αποτυχίας – όλα αυτά χάνουν την βαρύτητα τους μπροστά στο πρόσωπο του θανάτου, αφήνοντας μόνο αυτό που έχει πραγματικά σημασία.

Σκεπτόμενος ότι πρόκειται να πεθάνεις, είναι ο καλύτερος τρόπος που γνωρίζω για να αποφύγεις την παγίδα της σκέψης ότι έχεις κάτι να χάσεις. Είσαι ήδη “γυμνός”. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην ακολουθήσεις την καρδιά σου.
Περίπου πριν από ένα χρόνο διαγνώστηκε ότι έχω καρκίνο. Έκανα μία εξέταση στις 7:30 το πρωί, και έδειξε πολύ καθαρά ότι είχα έναν όγκο στο πάγκρεας. Δεν ήξερα ούτε τι είναι το πάγκρεας. Οι γιατροί μου είπαν ότι ήταν σχεδόν σίγουρα ένας τύπος καρκίνου ο οποίος ήταν ανίατος, και ότι θα ζούσα όχι περισσότερο από τρεις με 6 μήνες. Ο γιατρός μου με συμβούλεψε να πάω σπίτι και να βάλω σε σειρά όλες μου τις υποθέσεις, που αυτό στον ιατρικό κώδικα σήμαινε προετοιμασία για τον θάνατο. Σήμαινε ότι πρέπει να προσπαθήσεις να πεις στα παιδιά σου ότι θα τους έλεγες για τα επόμενα 10 χρόνια της ζωής σου μέσα σε μερικούς μόνο μήνες. Σήμαινε ότι πρέπει να διασφαλίσεις ότι όλα θα ήταν όσο το δυνατόν πιο εύκολα για την οικογένεια σου. Σήμαινε να πεις το τελευταίο αντίο.
Ζούσα με αυτήν την διάγνωση όλη μέρα. Αργότερα το ίδιο απόγευμα έκανα μία βιοψία, στην οποία μου τοποθέτησαν ένα ενδοσκόπιο βαθιά μέσα στον φάρυγγα, διαπερνώντας το στομάχι μου και τα έντερα, πέρασαν μία βελόνα μέσα στο πάγκρεας και πήραν μερικά κύτταρα από τον όγκο. Ήμουνα ναρκωμένος, αλλά η γυναίκα μου, η οποία ήταν εκεί, μου είπε ότι όταν οι γιατροί κοίταξαν τα κύτταρα μέσα από το μικροσκόπιο ξεκίνησαν να κλαίνε επειδή συμπέραναν ότι αυτό που βλέπανε ήταν μία πολύ σπάνια μορφή παγκρεατικού καρκίνου ή οποία ήταν θεραπεύσιμη μέσω χειρουργείου. Έκανα την εγχείριση και τώρα είμαι μια χαρά.

Αυτό υπήρξε η πιο κοντινή μου επαφή με τον θάνατο, και εύχομαι να είναι η πιο κοντινή και για μερικές ακόμα δεκαετίες. Έχοντας βιώσει όμως κάτι τέτοιο όμως, μπορώ να σας πω με μεγαλύτερη σιγουριά ότι ο θάνατος είναι μία χρήσιμη αλλά και καθαρά πνευματική έννοια:

Κανένας δεν θέλει να πεθάνει. Ακόμα και αυτοί που θέλουν να πάνε στον παράδεισο, δεν θέλουν να πεθάνουν για να πάνε εκεί. Και επίσης ο θάνατος είναι ένας προορισμός που μοιραζόμαστε όλοι μας. Κανένας δεν έχει ξεφύγει ποτέ από αυτό. Και αυτό είναι ακριβώς όπως πρέπει, γιατί ο Θάνατος είναι πιθανώς η μοναδική καλύτερη εφεύρεση της ζωής. Είναι η αλλαγή μέσου της ζωής. Ξεκαθαρίζει τα παλιά για να δημιουργήσει χώρο για τα καινούργια. Τώρα το νέο είσαι εσύ, αλλά κάποια μέρα όχι πολύ αργότερα από τώρα, σταδιακά θα γίνεις το “παλιό” και θα πρέπει να φύγεις. Λυπάμαι που γίνομαι τόσο δραματικός, αλλά είναι πραγματικά η αλήθεια.

Ο χρόνος σου είναι περιορισμένος, γι’αυτό μην τον σπαταλάς ζώντας την ζωή κάποιου άλλου. Μην παγιδευτείς από δόγματα – το οποίο σημαίνει να ζεις με τα αποτελέσματα από τις σκέψεις άλλων ανθρώπων. Μην αφήνεις τον θόρυβο άλλων απόψεων να καταρρίψουν την δική σου εσωτερική φωνή.
Και το πιο σημαντικό είναι να έχεις το κουράγιο να ακολουθήσεις την καρδιά και το ένστικτο σου. Αυτά για κάποιο λόγο, γνωρίζουν ήδη αυτό που θέλεις πραγματικά να γίνεις. Όλα τα άλλα έρχονται δεύτερα.

Όταν ήμουνα μικρός, υπήρχε ένα φανταστικό δημοσίευμα με την ονομασία “The Whole Earth Catalog”, το οποίο ήταν μία από τις μεγαλύτερες “βίβλους” της εποχής. Είχε δημιουργηθεί από έναν τύπο με το όνομα Stewarf Brand όχι πολύ μακρυά από εδώ στο Menlo Park, και του έδωσε ζωή με το ποιητικό του άγγιγμα. Αυτό ήταν στα τέλη του 1960′s, πριν από τους προσωπικούς υπολογιστές και την δημοσίευση της επιφάνειας εργασίας, οπότε όλα γινόντουσαν με γραφομηχανές, ψαλίδα και polarois cameras. Ήταν κάτι σαν την Google αποτυπωμένη σε χάρτινη μορφή, 35 χρόνια πριν την εμφάνιση της Google: ήταν ιδεαλιστικό, και ξεχείλιζε από χρήσιμες και σημαντικές έννοιες.

Ο Stewart και η ομάδα του έβγαλαν αρκετές εκδόσεις από τον Whole Earth Catalog, και τότε όταν ολοκλήρωσε την πορεία του, έβγαλαν την τελευταία έκδοση. Ήταν στα μέσα περίπου του 1960, και εγώ ήμουνα στην ηλικία σας. Στο πίσω μέρος από την τελευταία τους έκδοση υπήρχε μία φωτογραφία από έναν επαρχιακό δρόμο, τραβηγμένη νωρίς το πρωί, σαν αυτούς που μπορεί να βρεθείτε και να κάνετε οτοστόπ, αν είστε τόσο περιπετειώδης. Στο κάτω μέρος βρισκόντουσαν οι παρακάτω λέξεις “Stay Hungry. Stay Foolish” – “Μείνετε πεινασμένοι. Μείνετε Αθώοι”. Ήταν το αποχαιρετιστήριο τους μήνυμα πριν αποσυρθούν. Stay Hungry. Stay Foolish. Και πάντα τι ευχόμουν αυτό για τον εαυτό μου. Και τώρα, καθώς έχετε φτάσει στην αποφοίτηση για να ξεκινήσετε κάτι νέο στην ζωή σας, σας εύχομαι ακριβώς το ίδιο.

Stay Hungry. Stay Foolish.

Σας ευχαριστώ όλους…

 

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ VIDEO !

 

Leave a Comment

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*